SERVICE.htm
|
Nghiên cứu và giảng dạy ở ĐH Mỹ
|
|
Ổn định và tự do
Vị trí giảng viên chính thức trong trường đại học ở Mỹ rất ổn định
và bắt nguồn từ nguyên tắc “tự do học thuật” (academic freedom), mà
theo đó các nhà khoa học phải được tự do trong nghiên cứu t́m ra các
kiến thức mới và trong việc truyền đạt kiến thức.
Một trong những biểu hiện của nguyên tắc này là giảng viên được tự
do chọn lĩnh vực và đề tài nghiên cứu, tự do theo đuổi các hướng
nghiên cứu nhiều rủi ro hoặc không được ủng hộ rộng răi, cũng như tự
do trong việc sử dụng tài liệu và các phương pháp sư phạm để dạy cho
sinh viên của ḿnh.
Để bảo đảm quyền tự do học thuật, chức giảng viên (phó giáo sư và
giáo sư) trong các trường ĐH ở Mỹ là vô thời hạn, để họ không phải
chịu áp lực trong công việc của ḿnh. Tức là, sau khi đă được bổ
nhiệm chính thức, trường không có quyền buộc thôi việc giảng viên đó
nếu họ không vi phạm nghiêm trọng các quy định của trường và pháp
luật, hoặc nếu trường không gặp những khó khăn bất khả kháng về tài
chính mà buộc phải giải tán các chương tŕnh, các khoa mà không phân
biệt ai.
Tự do học thuật và bổ nhiệm vĩnh viễn không làm giảm vai tṛ, trách
nhiệm cá nhân của giảng viên trong nghiên cứu và giảng dạy. Các
trường ĐH ở Mỹ đặc biệt đề cao trách nhiệm cá nhân của giảng viên
trong giảng dạy và cụ thể hóa nó thành các quy định chi tiết. Ví dụ,
các giảng viên phải cho sinh viên biết về nội dung môn học, phương
pháp giảng dạy và kiểm tra kiến thức ngay trong buổi học đầu tiên,
và phải duy tŕ giờ có mặt ở văn pḥng (office hours) để SV có thể
gặp.
Trong một xă hội năng động như xă hội Mỹ, có việc làm bảo đảm vĩnh
viễn là một sự ưu đăi đặc biệt làm cho các chức vụ giảng viên ĐH khá
hấp dẫn, mặc dù thu nhập hàng tháng của giảng viên ĐH nói chung là
thấp hơn so với một người có học vấn tương đương mà làm cho các hăng
lớn.
Quy định về bổ nhiệm chính thức cũng có mặt tiêu tực và bị khá nhiều
người phê phán. Mặt hạn chế lớn nhất của chính sách này là một bộ
phận giảng viên, sau khi đă thành chính thức, bắt đầu lơi là, thậm
chí bỏ hẳn, công việc nghiên cứu.
Đánh giá thành tích giảng viên
Để khuyến khích các giảng viên cố gắng trong ba hoạt động chính là
giảng dạy, nghiên cứu và phục vụ trong trường, hàng năm các khoa đều
tổ chức đánh giá thành tích của giảng viên dựa trên ba lĩnh vực hoạt
động đó. Chi tiết về h́nh thức đánh giá này phụ thuộc vào từng khoa,
nhưng nội dung th́ như nhau, tức là cho điểm từng người một về các
mặt hoạt động nói trên và dựa vào đó để thăng bậc từ phó giáo sư lên
giáo sư và để tăng lương hàng năm.
Việc đánh giá hàng năm nói chung cũng có nhiều vấn đề.
Trong đánh giá nghiên cứu, nếu không nhấn mạnh chất lượng mà chỉ đi
theo số lượng, theo kiểu “đếm hạt đậu”, th́ hậu quả là sẽ có những
giảng viên “mắn đẻ” công tŕnh, cho ra đời nhiều bài báo không có
giá trị khoa học ǵ.
Trong đánh giá giảng dạy, việc để sinh viên cho điểm thầy dẫn đến
t́nh trạng các thầy dễ tính với sinh viên, cho điểm cao một cách
tràn lan. “Lạm phát điểm” là căn bệnh rất phổ biến ở tất cả các ĐH ở
Mỹ và là mối nguy hiểm làm cho chất lượng dạy và học ở Mỹ, tùy lúc,
tùy nơi, đă bị xuống cấp.
Tuy vậy, nói chung cách nâng lương dựa trên đánh giá kết quả làm
việc hàng năm cũng làm cho các giảng viên nghiên cứu, giảng dạy, và
tham gia các công việc khác trong trường tích cực hơn. Bởi với những
tham số khác như nhau, những người tích cực nghiên cứu khoa học và
tận tâm trong giảng dạy được nâng bậc và nâng lương nhanh hơn.
Chênh lệch điểm của giảng viên trong lĩnh vực nghiên cứu là nhiều
nhất. Ngoài ra, trưởng khoa và hiệu trưởng có quỹ riêng để tăng
lương thêm theo ư ḿnh, trong một phạm vi nào đó. Và họ thường dùng
quỹ này để tăng thêm lương cho những giảng viên có nhiều thành tích
nghiên cứu. V́ thế, trong các trường ĐH ở Mỹ người ta hay truyền
miệng một câu hài hước là “đăng báo hay là chết” (publish or
perish).
Chính phủ Mỹ luôn luôn quan tâm đến giáo dục, và những năm gần đây
sự quan tâm đó được tăng cường. Các quỹ nghiên cứu của Bộ giáo dục
Mỹ và của Quỹ khoa học quốc gia Mỹ, cũng như những chương tŕnh từ
thiện của các công ty lớn ở Mỹ, thường xuyên dành một phần lớn ngân
sách để tài trợ cho các giáo sư trong công việc thiết kế lại các các
môn học, cải tiến chương tŕnh, từ nội dung đến phương pháp giảng
dạy, và các hoạt động để nhân rộng các sáng kiến đó.
Ví dụ, chỉ riêng một chương tŕnh có tên gọi “Cải tiến các môn học,
lớp học, thí nghiệm và các chương tŕnh học” (Course, curriculum and
laboratory improvement, viết tắt là CCLI) của Quỹ khoa học quốc gia
Mỹ đă chi b́nh quân 40 triệu USD/năm trên hơn 10 năm qua cho các
sáng kiến cải tiến giảng dạy của các giảng viên của các trường ĐH ở
Mỹ, và chương tŕnh này vẫn đang được tiếp tục.
Công ty Hewlett-Packard những năm gần đây đă chi hơn 5 triệu USD/năm
để tài trợ và khuyến khích các giảng viên ĐH trong các sáng kiến ứng
dụng công nghệ máy tính bảng trong giảng dạy các môn toán và CNTT.
Chương tŕnh này không chỉ dành riêng cho các ĐH ở Mỹ, mà các ĐH
khác trên toàn thế giới, kể cả Việt
Nam, cũng có thể xin tài trợ. Các công ty CNTT lớn khác ở Mỹ cũng
đều có những chương tŕnh tài trợ cho giáo dục ĐH.
Ngoài ra, các trường ĐH ở Mỹ đều có các quỹ riêng của ḿnh để tài
trợ cho các hoạt động sáng tạo trong nghiên cứu và giảng dạy. Thường
những quỹ nội bộ này cấp những khoản tiền nhỏ hơn, với mục đích hỗ
trợ cho giảng viên trong thời gian đầu, như là gieo hạt giống để
nhằm mục đích gặt hái những khoản tài trợ lớn hơn từ bên ngoài.
Vũ Quốc Phóng (GS. ĐH
Ohio)
|
|
|
Trung tâm nghiên cứu âm thanh
ánh sáng Đông Dương,
18 Bàu Cát, P.14, Q. Tân B́nh, TPHCM, ĐT: (08)8426752, (08)2449119,
(08)2116885, hotline: 0908455425, fax: (08) 8426752,
www.tlsoundandlight.com,
amthanhanhsangdongduong@gmail.com
